8951 stemmen.

wat kweek je

ziekte

 

1. INLEIDING.

Of een vogel ziek wordt of niet hebben we voor een groot gedeelte zelf in de hand.
Zorgen we ten aller- tijden voor een correcte voeding en een optimale verzorging dan valt er ons weinig te verwijten.
Wordt een vogel toch ziek dan plaatsen we hem zo vlug mogelijk in een ziekenkooi in Quarantaine. Hier kunnen we de zieke beter bestuderen en zal hij de andere vogels minder vlug infecteren. Om overdracht naar de nog gezonde vogels te voorkomen gaan we de volledige kooi met alles wat er zich in bevindt onmiddellijk ontsmetten.
Een liefhebber met jarenlange ervaring gaat vaak zelf een correcte diagnose kunnen stellen. Is dit niet het geval dan doen we best een beroep op de veearts. Hier voegen we wel dadelijk aan toe dat er weinig veeartsen gespecialiseerd zijn in vogels.
Om een vogel te kunnen genezen is het noodzakelijk vooreerst een correcte diagnose te stellen en nadien een aansluitende correcte behandeling te starten.

2. WANNEER IS EEN VOGEL ZIEK?

Een vogel is doorgaans NIET ziek als de poten en het vederkleed bij de aards droog zijn.
Een vogel is doorgaans ook niet ziek wanneer hij een weinig vet heeft bovenaan de buikstreek.
Een vogel is WEL ziek als:
- er ontlasting hangt in de veertjes ter hoogte van de aards.
- de darmen duidelijk zichtbaar en gezwollen zijn.
- de lever vergroot is. De lever bevindt zich links boven in de buik en is rood/bruin tot blauw/zwart.
- de vogel een waterbuik heeft.
- het borstbeen scherp en ongespierd is.
- de vleugels constant trillen.
- de kop in de opgezette, losse veren steekt.
- de vogel veel slaapt overdag en dan nog vaak op de grond.
- hij niest en gaapt.
- de vogel voordurend op de eetbak zit, te veel eet of net niet, als hij van de hele dag niets eet.
- de kleur van de pootjes niet rozig maar geel van kleur is. Let wel; een broedende pop of recessief witte kanaries kunnen dit ook hebben zonder ziek te zijn.

2.1. mestonderzoek aan de hand van de kleur en vorm.
- wit: Duid op een ontsteking van nieren of alvleesklier.
- zwart/bruin tot zwart: duid op een infectie van het eerste gedeelte van de darm of van de maag.
- rood: mogelijk een bloeding in het laatste gedeelte van de darm.
- geel: infectie van de lever
- groen: infectie van de lever, te weinig tot geen eten of een teveel aan groenvoer.
- korrelige mest: gevolg van onverteerde zaden.
Panikeer niet te snel maar wees alert.

3. SOORTEN ZIEKTEN.

3.1. Bacteriële infectie

Bacteriën delen we onder in coccen met hun ronde vorm en bacillen met langwerpige vorm, beiden van plantaardige oorsprong.
Zowel coccen als bacillen zijn alleen onder een goede microscoop zichtbaar. 

  3.1.1. Zweetziekte of E-colli

 


Symptomen: Het nat liggen van de jongen. Vogels hebben geen zweetklieren, het probleem komt dus van ergens anders. Vogels hebben een slechte conditie, diarree, soms ontsteking van neus en ogen. Niet groeien van de jongen, uitval van jongen van 1-5 dagen oud.
Oorzaak:Het komt door vermeerdering van bacteriën in de darmen van de jonge vogels als gevolg van slecht ei voer. Normale ontlasting kan door het ouderkoppel met gemak uit het nest verwijderd worden. In dit geval zal de ontlasting in het nest blijven waardoor nest en jongen nat worden.

 

Hierdoor lijkt het dat de jongen en pop zweten.
Behandeling: Volledige ontsmetting van de kooi. Voeding aanpassen door bijvoegen van meer witzaad. Aan het opfokvoer of drinkwater een tetracycline toevoegen. Het tijdelijk stoppen met kiemzaden welke enorm eiwitrijk zijn. Medicatie toedienen welke beschikbaar is bij de apotheek. Zelf het nest veranderen (nieuw nestmateriaal)

 

 

 3.1.2. Salmonella bacterie

 


symptomen:De zieke vogel zit in een bolletje meestal in de voederbak maar heeft geen kracht meer om zijn zaden te pellen. Doordat hij geen voedsel meer kan opnemen gaat de vogel snel verzwakken, zijn reserves aanspreken en vermagert
Jonge vogels blijven achter in de groei, hun ontlasting is melkachtig (witte diarree).
De jonge vogels zijn verder suf en slap en een groot gedeelte sterft. De ontlasting is meestal waterig en groen. Het verenkleed is dan ook meestal besmeurd.
Salmonella veroorzaakt vaak ademhalingsmoeilijkheden vanwege een bijkomende longontsteking.
oorzaak: De salmonella bacterie wordt overgedragen d.m.v. reismanden, transportkisten, ontlasting, speeksel, kropmelk, insecten, ratten en muizen.
Behandeling: De kooi moet grondig worden ontsmet. De zieke vogel moet apart gezet worden en behandeld worden met tetracycline.

 

 3.1.3. Pseudo-tuberculose of vogel cholera

 


symptomen: Is een ziekte die vaak bij kanaries en andere zangvogels wordt aangetroffen. De vogel zit dik in het vederkleed, is lusteloos, heeft een groenachtige slijmerige ontlasting en overlijd zonder behandeling binnen de week. De vogel heeft een roodbruine lever.
oorzaak: Stress is één van de voornaamste oorzaken van de ziekte. De overdracht gebeurt via de ontlasting van wilde vogels, ratten en muizen.
Behandeling: Behandelen met een tetracycline of ander antibioticum. Preventief enten. Knaagdieren zoals muizen uit de omgeving weren. De vogels niet blootstellen aan stress. Kooien grondig reinigen.

 

3.2. Megabacterie of campylobacter
symptomen: Geelachtige ontlasting, onverteerde zaden in ontlasting

 

3.3. Protozoaire ziekten

 

 3.3.1. Coccidiose

 


symptomen: vogel zit in een bolle houding, is slaperig, heeft weinig eetlust en vermagert, heeft rode,dikke darmen met bloedingen, dunne ontlasting.
oorzaak:Vrijgekomen parasieten in de maag die zich gaan vermeerderen en nestelen in de darmwanden.
Behandeling: Behandelen met een sulfa preparaat (EsB3).

 

3.3.2. Atoxoplasmose of dikke leverziekte

 


symptomen: Is een vorm van cocidiose die vaak voorkomt bij jonge vogels. Waterige ontlasting, lever is paarsblauw en duidelijk zichtbaar, darmen zichtbaar opgezwollen. Soms staan de vogels met hun kop in de grond.
Jonge vogels zitten niet strak in de veren, zijn verzwakt, hebben vaak diarree, hebben soms zenuwstoring (evenwichtsstoornis), grote sterfte tot wel 80%.
ernstige ademhalingsproblemen, aantasting van de ogen, vaak uitlopend op blindheid
oorzaak: De besmetting gebeurt enkel en alleen door het mest.
Behandeling: Behandelen met sulfa preparaten zoals EsB3. Regelmatig de hokken schoonhouden.

 

 

3.3.3. Trichomonas

 
   

symptomen: naar lucht happen, hoorbaar ademhalen, slijm rond snavel, kop schudden
oorzaak:
Behandeling:

 


3.4. Virusinfecties

3.4.1. Kanariepokken

 

symptomen: Een grote ademnood, slijmerige uitwerpselen, witte aanslag op tong en keel, geelachtig witte blaasjes of knobbeltjes aan kop,borst en tenen.
oorzaak: Mogelijke overdracht van overvliegende wilde vogels, vooral vink achtige.
Een nieuwe aanschaf van vogels geïnfecteerd met het pokkenvirus of in contact gekomen met besmette dieren.
0verdracht door muggen en luizen.
Behandeling: Er zijn bijna geen behandelingen tegen het pokkenvirus. Wel kunnen we ons vogelbestand preventief gaan behandelen tegen de ziekte. Deze inenting doen we best eind juli, begin augustus (na de broedtijd maar voor de herfstrui).
Zorg voor de hygiëne tijdens de behandeling, de naald moet zuiver en voldoende zijn afgekoeld (-40°C). De entstof mag de vervaldatum nog niet voorbij zijn.

 

3.4.2. Pseudovogelpest

 

symptomen: Komt in mindere maten voor bij kanaries maar is een gevreesde ziekte bij pluimveehouders.
Aangetaste dieren hebben ademhalingsstoornissen met reutelende geluiden. Zij zitten in een bolletje en zijn traag in hun bewegingen. Gaat samen met diarree. In ernstige gevallen kunnen kop, hals en poten verlammingsver­schijnselen vertonen. oorzaak: De overdracht gebeurt via de lucht, de mens, transportkisten enz.
Behandeling: Besmette dieren apart plaatsen en de dierenarts verwittigen.

 
  3.4.3. Paramyxovirusinfectie

 
  symptomen:
oorzaak:
Behandeling:

 

3.4.4.Oog slijmvlies infectie

 


symptomen: Verwaterde, etterende, ontstoken, gezwollen en plakkerige ogen
oorzaak: Infectie door tocht, rook, transport en slechte ventilatie.
Behandeling: Behandelen met antibioticazalf of met een kamille oplossing.

 

3.4.5. Luchtwegeninfectie
symptomen:
oorzaak:
Behandeling:
3.4.6. Kropziekte
symptomen:
oorzaak:
Behandeling:

 

3.5. Parasieten

 

3.5.1. Inwendige parasieten

 

3.5.1.1. Luchtpijpmijt
symptomen: Een luchtpijp mijt besmetting kenmerkt zich door bol zitten, met de kop schudden, het maken van smakkende en piepende geluiden en conditieverlies.
oorzaak:
Behandeling

3.5.1.2. Luchtpijpworm of gaapworm
symptomen:
oorzaak:
Behandeling:

3.5.1.3. Wormen in het spijsverteringsstelsel.

symptomen: Een wormbesmetting bij vogels uit zich in het begin door een verhoogde eetlust terwijl de vogels sterk vermageren. Diarree komt voor, echter meestal raken de darmen verstopt, wat een opgezwollen buik, gebrek aan eetlust en braken veroorzaakt.
oorzaak: Besmetting vindt plaats door het opnemen van wormeieren of larven van besmette vogels.
Bij bepaalde wormen (lintwormen) gebeurt de besmetting door het opeten van de tussengastheer (slakken, vliegen, kevers enz.).
Behandeling: vogels ontwormen met geneesmiddel bijvoorbeeld Panacur

3.5.1.3.1 Spoelworm

 

symptomen: Spoelwormen komen in mindere maten voor bij kanaries, in meerdere maten bij papegaaiachtige en duiven.
Spoelwormen beschadigen de darmwand en nemen voedsel op uit de darm.
Zijn de spoelwormen talrijk dan veroorzaken zij verstoppingen van de darm.
Zij dringen de galwegen van de lever binnen.

 


3.5.2. Uitwendige parasieten

 

 
  3.5.2.1. Bloedmijt

 symptomen: lichte tot zware ademhalingsproblemen, bloedarmoede (lichte lichaamskleur) en soms hoge sterfte.
Voornamelijk bij nestjongen valt de bleke keelholte op bij het sperren van de bek.
oorzaak: Overbrenging door wilde vogels of door net aangekochte vogels. De temperatuur overschrijdt de 15°C.
Rode bloedmijten vallen meestal aan bij avond.
Behandeling: Behandelen met een insecticide, verkrijgbaar in apotheek of bij dierenspeciaalzaken.
Behandel de verblijfplaatsen preventief zodat uitbreken van bloedmijt plagen kan worden voorkomen.
De meeste insecticiden mag men niet direct op de vogel zelf gebruiken, lees daarom eerst de bijsluiter.
Breng het verdelgingsmiddel aan in alle kieren en mogelijke schuilplaatsen van de mijten.


 

3.5.2.2. Schachtmijt of veermijt
symptomen:
oorzaak:
Behandeling:
3.5.2.3. Schurftmijt

 
  symptomen:
oorzaak:
Behandeling:

 

3.5.2.4. Voedermijt

3.5.2.5. Luizen, vlooiën en teken

 Luizen komen vrijwel op alle vogelsoorten voor en zijn een ondraaglijke last tijdens de kweek.
Een teek behoort tot de spinachtige. Men zal ze zelden terugvinden op onze kanaries. Vogels die op de grond leven zijn hiervoor gevoeliger, Eenmaal het diertje zich voldaan heeft aan het bloed van zijn gastheer, laat het zich vallen en zal pas terug op bloedjacht gaan wanneer al het bloed is genuttigd.
Vlooien treffen we zelden aan bij vogels.
Behandelen met insecticiden.

 

3.6. Gebreksziekten.

 

Dit zijn eigenlijk geen ziekten, veeleer aandoeningen.
Gebreksziekten zijn van voorbijgaande aard en laten doorgaans geen blijvende letsels na tenzij bij slechte of laattijdige behandeling.

 

3.6.1. Legnood

 

symptomen: De pop zit beweeglos in een bolletje en heeft een harde buik.
oorzaak: Wisselende temperaturen of plotse kou. Komt het vaakst voor bij jonge onervaren poppen of door intensief broeden.
Het ei geraakt niet door de cloaca. Een ei zonder schaal is ook vaak de oorzaak van legnood.
Behandeling: slaolie in cloaca, zachte massage van de onderbuik, wikkelen in een warme vochtige doek en deze op een warmtebron leggen, meestal gebruikt men hiervoor dampend water (verbrand de vogel of uzelf niet!!)
Breek de schaal binnenin niet, dit leidt meestal tot de dood.

 

3.6.2. Muggen

 
  symptomen:
oorzaak:
Behandeling:

 

3.6.3. Ringen

3.6.4. Kromme en lange teennagels

 

symptomen: Teennagels die niet kunnen afslijten, groeien door.
oorzaak: Slechte zitstokken liggen aan de basis van dit gebrek. Vermijd te dunne, te dikke of gladde zitstokken.
behandeling: Verbeter de stokken. Kort de nagels in tot 3 mm van de bloedader. 3.6.5. Kalkpoten


symptomen: Jeukende, verharde, opstaande schubben aan poten en tenen. Onrustig gedrag. Komt het vaakst voor bij oudere vogels.
oorzaak: Het zijn mijten die zich onder de schubben van tenen en poten nestelen.
Behandeling: Insmeren met vaseline of kalkpoot zalf. In erge gevallen behandelen met odylen. (mogelijk niet meer boven de toonbank verkrijgbaar) Vooral tijdens de behandeling houden we de patiënt in een kooi zonder bodembedekking, wel met krantenpapier. 

3.6.6. Stokrui

 

Het ruien duurt normaal een 6 a 7 weken en dit 2 x per jaar. De eerste keer in de lente, de 2de keer eind juli, begin augustus.
symptomen van stokrui: De vogel ruit niet, ruit niet door in de normale periode of ruit het hele jaar door. De vogels geven de indruk steeds ziek te zijn, de mannetjes onder hen zingen al geruime tijd niet meer, het verenkleed geeft een matte indruk.
De oorzaak hiervan is dikwijls terug te vinden bij het verschil in lichturen per dag, een te eenzijdig voer of plotse temperatuursveranderingen.
Behandeling: Een weinig fruit of groenvoer geven, avisanol of Multi vitaminen preparaten in drinkwater of voer doen en er vooral voor zorgen dat de temperatuur en licht redelijk constant blijven.( tenzij in de aanloop naar het kweekseizoen)

3.6.7. Vetzucht

 

Symptomen: moeilijke ademhaling, trage bewegingen en slecht in ruien.
Oorzaak: Te veel olierijke zaden en te weinig bewegingsmogelijkheden.
Behandeling: Minder olierijke zaden voeren, meer witzaad en een grotere behuizing geven. Zet een vogel NOOIT zonder eten of drinken.

 

3.6.8. Breuken.

 

Hangende vleugels, rustende pootjes door ongelukken of vechten zijn de meest voorkomende breuken. In een buitenvolière kunnen de vogels 's nachts opgeschrikt worden en aan de draad verwond worden door roofdieren. Dubbele bedrading is daarom geen overbodige luxe. Door een nachtlichtje te voorzien stellen we de vogels in staat hun slaapplaats terug te vinden.
Spalken kunnen we met een strootje en plakband, improviseren lijdt tot betere resultaten als niets doen.
Plaats de gehavende apart in een kooi en verzorg hem hier 2 à 3 weken.

 

3.6.9. Darmontsteking

 

Diarree is Het kenmerk van darmontsteking.
symptomen: waterige ontlasting, ontbreken van eetlust, vogels zitten lusteloos met hun kop tussen de veren in een hoekje van hun verblijf.
Oorzaken kunnen zijn:
- bedorven voedsel.
Stokeer zaden zoveel mogelijk droog en koel. Indien mogelijk ei voer droog geven. Nat gemaakt (rul) ei voer 2 x daags verversen.
- te koud drinkwater
Het spreekt vanzelf dat we het drinkwater niet hoeven te koelen, zelfs bij warm weer is gekoeld water geen aanrader, hou het op kamertemperatuur.
- te veel ijzer in het voer
Vermijd en teveel aan sla en vermijd roestige drinkbakken.
- te eiwitrijk voedsel
Te eiwitrijke zaden veroorzaken vaak diaree. Vervang deze zaden door minder eiwithoudende zaden.
- een te grote vochtopname
De oorzaak hiervan kunnen zijn: teveel groenvoer en te zoutrijk voedsel.
- tochtig verblijf
De vogel gaat hierdoor kou vatten en diaree zal hiervan het gevolg zijn.
- wormen
Wormen scheiden afvalstoffen uit die voor de vogel giftig zijn. Een antiwormmiddel biedt hierbij een oplossing.
- vergiftiging
Elke soort groenvoer moet grondig worden gespoeld zodat eventuele pesticiden verwijderd worden.
- grote temperatuursverschillen

 

behandeling: Rijstwater geven. Maanzaad of gedroogd brood voeren. Tijdelijk geen groenvoer geven.
Toedienen van enkelvoudige voedersuikers zoals druivensuiker. Dit stelt de vogel in staat aan te sterken en voedsel op te nemen. Bevuilde veertjes afwassen met lauw water en de temperatuur tijdelijk opvoeren naar 35°C. Een kleine hoeveelheid zuivere houtskool aan het eten toevoegen. Houtskool heeft een absorberende werking. Een langdurige behandeling met houtskool is af te raden doordat deze eveneens de vitamines uit het voer absorbeert.
Zodra verbetering optreed verminderen we de temperatuur, de hoeveelheid druivensuiker en houtskool.

3.7. Allerlei

3.7.1. Paratyfus
symptomen:
oorzaak:
Behandeling:
3.7.2. Vergrote lever
symptomen:

oorzaak:
Behandeling:
3.7.3. Preventief kuren
3.7.4. Vitaminen
3.7.5. Niet overdrijven met medicatie.
3.7.6. Pinkies
3.7.7. Trichophyton

3.7.8. Ivomec
3.7.9. Vederpikken
3.7.10. Baytril
3.7.11. Ontsmettingsmiddelen
3.7.12. Bestrijdingsmiddelen
4. VOORKOMEN VAN ZIEKTEN.